Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Μαγνησίας

eggrafeite

23.jpg

Άρθρα τρίτων

Ενδιαφέροντα άρθρα από εξωτερικές πηγές.

Προστασία Δασών και δασικοί χάρτες. Της Μαρίας Καραμανώφ

 

Προστασία Δασών

και δασικοί χάρτες

 

Το παρόν άρθρο αποτελεί απόσπασμα ομιλίας της κυρίας Μαρίας Καραμανώφ* που δόθηκε στην Ελληνική Εταιρεία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού, κατά τη διάρκεια επιστημονικής εσπερίδας με θέμα «Δασικοί χάρτες: Αντιμετώπιση ή επιδείνωση του ελλείμματος δασικής προστασίας; Διαπιστώσεις-Προτάσεις», στις 25/05/2017.

Αντικείμενο της σημερινής μου εισήγησης είναι η παρουσίαση και αξιολόγηση, σε πολύ αδρές γραμμές, του νομικού πλαισίου που διέπει την κατάρτιση και κύρωση των δασικών χαρτών και του δασολογίου.  Παρά το γεγονός ότι η προστατευτική των δασών νομοθεσία χρονολογείται από τις αρχές του περασμένου αιώνα, η δε σχετική συνταγματική διάταξη (άρθρο 24) έχει πλέον ηλικία άνω των 40 ετών, το καθεστώς προστασίας του δασικού πλούτου της χώρας, συμπεριλαμβανομένων και των διατάξεων περί δασολογίου, γίνεται ολοένα πιο περίπλοκο και, κατά τρόπο αντιστρόφως ανάλογο, ολοένα και πιο αναποτελεσματικό. 

Το ζητούμενο όλων των σχετικών ρυθμίσεων (Συντάγματος, νόμων, διοικητικών πράξεων και δικαστικών αποφάσεων) είναι η πλήρης και αποτελεσματική προστασία του δασικού πλούτου της χώρας.  Η προστασία αυτή περιλαμβάνει τρία στάδια, σαφώς διακεκριμένα. Το πρώτο είναι η εννοιολόγηση του αντικειμένου της προστασίας, δηλ. τι είναι δάσος, πως ορίζεται, ποια είναι τα χαρακτηριστικά του.  Το δεύτερο στάδιο συνίσταται στην εφαρμογή του ορισμού αυτού στην πραγματικότητα, με άλλα λόγια στην αποτύπωση, την οριοθεσία των δασών επί του εδάφους. Τέλος, το τρίτο στάδιο έχει ως αντικείμενο τον καθορισμό του ουσιαστικού περιεχομένου της προστασίας, δηλ. τι μέτρα λαμβάνονται για τη διαχείριση των δασών και την προστασία τους από φυσικούς και ανθρωπογενείς κινδύνους και ποια έργα, δραστηριότητες και εν γένει χρήσεις επιτρέπονται μέσα σε αυτά.  Και για τα τρία αυτά στάδια, εν όψει της κρίσιμης σημασίας τους, έχει διαλάβει ειδικές διατάξεις το Σύνταγμα στα άρθρα 24 και 117.

Τον ορισμό του δάσους είχε διαπλάσει αρχικά η νομολογία του Ε’ Τμήματος του ΣτΕ (υπό την προεδρία του κ. Μιχαήλ Δεκλερή), στη συνέχεια δε τον ενσωμάτωσε και το άρθρο 24 του Συντάγματος σε ειδική ερμηνευτική δήλωση κατά την αναθεώρηση το 2001.  Η νομολογία αυτή διευκρίνισε τρία βασικά σημεία.  Πρώτον, ότι το δάσος δεν είναι απλώς πολλά δένδρα το ένα δίπλα στο άλλο, αλλά οικοσύστημα με οργανική ενότητα, η οποία συνίσταται στην αλληλεπίδραση της δασικής βλάστησης, υψηλής ή ποώδους (μακκία βλάστηση), με τη δασική χλωρίδα και πανίδα.  Δεύτερον, ότι το δάσος δεν απαιτείται να έχει κάποια συγκεκριμένη χρησιμότητα. Η χρησιμότητά του έγκειται σε αυτή καθ’ εαυτή την ύπαρξη και λειτουργία του, η οποία συμβάλλει στη διατήρηση της φυσικής και βιολογικής ισορροπίας του πλανήτη. Το δάσος είναι χρήσιμο μόνο και μόνο επειδή υπάρχει. Τρίτον, τι είναι δάσος δεν το ορίζει ο νόμος, αλλά η οικεία επιστήμη της δασικής οικολογίας. 

Με δεδομένο τον ορισμό του δάσους και προτού καν γίνει λόγος για επιτρεπόμενες χρήσεις, μεσολαβεί αναγκαία το δεύτερο, κρίσιμο, στάδιο της αποτύπωσης των δασών, της οριοθεσίας τους επί του εδάφους. Αυτό είναι και το αντικείμενο των δασικών χαρτών.  Πρόκειται για μια διαδικασία καθαρώς τεχνική, η οποία, με τα σύγχρονα τεχνολογικά μέσα δεν θα έπρεπε να παρουσιάζει κανένα πρόβλημα.  Και όμως, η διαδικασία αυτή έχει περιπλακεί και καθυστερήσει κατά τρόπο που θα ήταν ακατανόητος, αν δεν διαφαινόταν ότι μέσω των δασικών χαρτών επιδιώκονται πράγματι άλλοι σκοποί, θεμιτοί ή μη, πάντως όμως εντελώς ξένοι προς το δάσος και την προστασία του.

Η πρώτη νομοθετική πρόβλεψη για την κατάρτιση δασολογίου (ν. 998/79) γίνεται αμέσως μετά το Σύνταγμα 1975, ακριβώς διότι ο τότε νομοθέτης αντιλαμβάνεται το αυτονόητο, ότι δηλ. χωρίς δασικούς χάρτες είναι οξύμωρο να μιλάμε για δασική προστασία. Ο νόμος αυτός περιέχει επιτυχημένες ρυθμίσεις, οι οποίες όμως έμειναν ανεφάρμοστες. Για το λόγο αυτό, 20 χρόνια αργότερα, με την υπ’ αρ. 2818/97 απόφαση – σταθμό της Ολομελείας του ΣτΕ ακυρώθηκε η παράλειψη κατάρτισης του δασολογίου και επισημάνθηκε ότι το Δασολόγιο έχει αυτοτέλεια και δεν πρέπει να συναρτάται με την κατάρτιση του Κτηματολογίου. Παρ’ όλα αυτά, όλα τα νομοθετήματα που επακολούθησαν (ν. 2664/1998, ν.3208/03, μ.3880/10, ν.4164/13, ν.4389/16) υιοθέτησαν μια προσέγγιση εντελώς αντίθετη με όσα ορθολογικά και διορατικά είχε κρίνει το ΣτΕ. Κοινά χαρακτηριστικά της προσέγγισης αυτής είναι η άστοχη σύνδεση του Δασολογίου με το Κτηματολόγιο, η ανάθεση της κατάρτισης των δασικών χαρτών όχι στις αρμόδιες δασικές υπηρεσίες, αλλά, κατ’ αρχήν επικουρικά αλλά στην ουσία σχεδόν αποκλειστικά, στην ΑΕ Κτηματολόγιο και μέσω αυτής σε ιδιωτικά γραφεία δασολόγων και, τέλος, η εμμονή στον αποσπασματικό χαρακτηρισμό δασών και δασικών εκτάσεων με τη διαδικασία του άρθρου 14 του ν.998/79.  Μολονότι η τελευταία είχε προβλεφθεί ως καθαρά μεταβατικού χαρακτήρα, εξακολουθεί ακόμα ισχύει και είναι υπεύθυνη για την υπέρμετρη επιβάρυνση των δασικών υπηρεσιών και των δικαστηρίων, την ανασφάλεια δικαίου, τη διαφθορά και πολλά άλλα δεινά που θα είχαν αποφευχθεί με την έγκαιρη κατάρτιση του δασολογίου.

Τη στιγμή αυτή, σαράντα και πλέον χρόνια μετά την ψήφιση του Συντάγματος, η κατάσταση έχει ως εξής. Τόσο το Δασολόγιο όσο και το Κτηματολόγιο έχουν καθυστερήσει ανεπίτρεπτα, ενώ αυξάνονται οι πανταχόθεν πιέσεις για την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου αλλά και για το αποχαρακτηρισμό των δασικών εκτάσεων.  Με δεδομένο δε ότι το ΣτΕ έχει πρόσφατα αποφανθεί ότι οι δύο αυτές διαδικασίες ναι μεν μπορεί να βαίνουν παράλληλα, αλλά πάντως οι δασικοί χάρτες πρέπει να έχουν κυρωθεί πριν από την κύρωση του Κτηματολογίου, επισπεύδεται δραστικά η διαδικασία κατάρτισης των δασικών χαρτών. 

Και αυτό θα ήταν κατ’ αρχήν ευκταίο, αν επρόκειτο να παραχθούν γνήσιοι δασικοί χάρτες, πλήρεις και συντεταγμένοι με επιστημονική ακρίβεια από τις αρμόδιες Υπηρεσίες.  Δεν συμβαίνει όμως αυτό.  Τα προβλήματα που εμφανίζουν οι υπό κατάρτιση δασικοί χάρτες είναι σοβαρά και αναιρούν πράγματι τη χρησιμότητά τους ως βασικού εργαλείου για την προστασία του δασικού πλούτου της χώρας. Δεν πρόκειται μόνο για τα τεράστια σφάλματα αποτύπωσης τα οποία τους καθιστούν επικίνδυνα επισφαλείς, ούτε για το γεγονός ότι οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, κατ’ εξοχήν ενδιαφερόμενες να υπερασπιστούν τα δάση, έχουν ουσιαστικά αποκλεισθεί από την διαδικασία υποβολής αντιρρήσεων λόγω των υπέρογκων παραβόλων.

Το βασικότερο ελάττωμα των δασικών χαρτών είναι ο διάτρητος χαρακτήρας τους.  Από τους προς κύρωση δασικούς χάρτες έχουν αφαιρεθεί, εμφανιζόμενες ως κενά, οι κρισιμότερες κατηγορίες δασικών περιοχών, οι πλέον κακοποιημένες και ταλαιπωρημένες ή, άλλως, οι πλέον ελκυστικές για μελλοντική κακοποίηση.  Έχουν αφαιρεθεί όλοι οι οικισμοί, είτε με σχέδιο είτε χωρίς, ακόμα και οι συστάδες αυθαιρέτων εντός δασών, οι οποίες χαρακτηρίζονται με τον ευφημισμό «οικιστικές πυκνώσεις».  Έχουν επίσης αφαιρεθεί οι καταπατήσεις εκατομμυρίων στρεμμάτων δημοσίων δασών που παράνομα καλλιεργούνται και παράνομα επιδοτούνται. Και το σοβαρότερο, έχουν αφαιρεθεί όλες οι αναδασωτέες περιοχές, με το πρόσχημα ότι χρήζουν επανεξέτασης διότι ενδέχεται να έχουν περιληφθεί σε αυτές και εκτάσεις οι οποίες ουδέποτε είχαν δασικό χαρακτήρα.  Και το ενδεχόμενο αυτό πράγματι υπάρχει. Προβλέπεται όμως και πάγια νομοθετική διαδικασία διόρθωσης των σφαλμάτων αυτών, είτε με προσφυγή του ενδιαφερομένου στα δικαστήρια είτε και αυτεπαγγέλτως από τη Διοίκηση, μια διαδικασία την οποία όμως η Διοίκηση σπάνια χρησιμοποιεί. Αντ’ αυτού επιλέγει να αντιστρέψει πλήρως τη λογική που διέπει το σύστημα των αναδασώσεων.

Με τους δασικούς χάρτες, όλες συλλήβδην οι αναδασώσεις καθίστανται εκ νέου εκκρεμείς και ανοίγει έτσι ο δρόμος για ένα νέο κύμα αμφισβητήσεων, πιέσεων, αθέμιτων συναλλαγών, δημιουργίας τετελεσμένων γεγονότων κ.ο.κ., τα οποία θα εξουδετερώσουν εν τέλει τη συνταγματική προστασία των αναδασωτέων. 

Για τη δικαιολόγηση των ρυθμίσεων αυτών γίνεται επίκληση κοινωνικών προβλημάτων, τα οποία έχουν ανακύψει από την εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας. Πρόκειται για μεγάλο σφάλμα και ηθελημένη σύγχυση και ανακρίβεια. Η ύπαρξη ή μη κοινωνικών λόγων που πρέπει κάποτε να αντιμετωπιστούν είναι θέμα που δεν αφορά το στάδιο της κατάρτισης των δασικών χαρτών, αλλά το επόμενο (τρίτο) στάδιο του καθορισμού των επιτρεπτών χρήσεων εντός δασών και δασικών εκτάσεων.  Οι δασικοί χάρτες έχουν ένα και μόνο αντικείμενο, την ακριβή αποτύπωση του δασικού πλούτου της χώρας. Το τι θα γίνει από κει και πέρα είναι μια άλλη νομική και πολιτική απόφαση, η οποία πρέπει να ληφθεί ρητώς, ευθαρσώς και στην ώρα της και να αντιμετωπίσει κατάματα τις συνταγματικές και περιβαλλοντικές συνέπειές της. Εκείνο όμως που επιχειρείται τώρα, είναι να ικανοποιηθούν, εμμέσως και κρυπτόμενα πίσω από τους δασικούς χάρτες, άλλης τάξεως αιτήματα και πιέσεις δικαίων όσο και αδίκων.

Και ένα τελευταίο ερώτημα που φαίνεται να απασχολεί πολλούς. Σε κάθε περίπτωση, παρά καθόλου δασικούς χάρτες, δεν είναι καλύτερα να έχουμε κάποιους χάρτες, έστω και διάτρητους, ελλιπείς και προβληματικούς; Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Σκοπός των δασικών χαρτών είναι η συνολική, οριστική και επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτύπωση των δασών, ώστε να πάψει επιτέλους η σύγχυση, η ανασφάλεια δικαίου, οι αθέμιτες συναλλαγές και οι αυθαιρεσίες. Εκείνο όμως που θα παραχθεί τελικά, με την παρούσα διαδικασία, θα είναι δασικοί χάρτες που θα αποτυπώνουν μόνο τα δάση εκείνα που, ούτως ή άλλως, είχαν αφεθεί στην ησυχία τους, προφανώς γιατί κανείς δεν είχε οικιστικές, επιχειρηματικές, ή άλλες βλέψεις σε αυτά. Θα λείπουν όμως όλα εκείνα τα δάση που κατά καιρούς αποψιλώθηκαν, καταπατήθηκαν, οικοδομήθηκαν ή πρόκειται στο άμεσο μέλλον να υποστούν τέτοια τύχη. Αυτό λοιπόν που θα επιτευχθεί δεν θα είναι καλύτερο, ούτε καν ισοδύναμο με το τίποτα, θα είναι χειρότερο από το τίποτα. Είναι ένα καινούριο άλλοθι, για να παρακαμφθεί η υπάρχουσα, έστω ελλιπής, δασική προστασία και να καταστούν εκ νέου εκκρεμή, νομικώς και πραγματικώς, ακόμα και όσα ζητήματα (αναδασώσεις, παράνομες καταπατήσεις, αυθαίρετα) ήταν μέχρι τώρα οριστικά ρυθμισμένα.

*Μαρία Καραμανώφ

Αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας,

Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος

Θέμα εισήγησης: «Νομική προστασία των δασών στην Ελλάδα. Παρελθόν και μέλλον».

 

«Η αδόκητη σύγκρουση των δασικών χαρτών με τη δασική προστασία (Νομικά ζητήματα)». Του Δήμου Νικόπουλου

 

(Περίληψη της Εισήγησης του Δήμου Γ. ΝΙΚΟΠΟΥΛΟΥ, Δικηγόρου, πρώην Νομικού Συμβούλου ΓΕΩΤΕΕ, στην Επιστημονική Εσπερίδα της ΕλλΕτ για τους Δασικούς Χάρτες, στην Αθήνα, 25.05.2017)

Ι. Η σύγκρουση των Δασικών Χαρτών με τη δασική προστασία δεν μπορεί παρά να είναι αδόκητη. Με τη λέξη αυτή, τονίζεται, ως αποτέλεσμα της εν λόγω σύγκρουσης,   το απροσδόκητο και θλιβερό ενδεχόμενο απώλειας της δασικής προστασίας. Αυτό είναι, ολοφάνερα, το αληθινό κακό και όχι, βέβαια, η μη σύνταξη των Δασικών Χαρτών. Δυστυχώς, ο Νομοθέτης, από το 2010 και, ιδίως, από το Μάιο 2016, υπηρετεί, διαρκώς και περισσότερο, την παράδοξη (ακριβέστερα, την παράλογη) άποψη ότι πρέπει να επισπευσθεί, οψίμως, η  σύνταξη Δασικών Χαρτών-Δασολογίου, σε βάρος, ολοένα και περισσότερο, της δασικής προστασίας.

Με την επίκληση «μνημονιακών δεσμεύσεων» (υπέρ της «δημιουργίας θετικού επενδυτικού κλίματος»), βιώνουμε, υπό το κράτος της δεινής οικονομικής συγκυρίας, την προαναφερόμενη τραγική εξέλιξη, που ήταν αδιανόητη υπό το φως της ιστορικής, υπ’ αριθ. 2818/1997 Απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας. Πράγματι, με εξαιρετική σαφήνεια και πληρότητα, η Απόφαση αυτή προσδιόρισε, πριν από 20 χρόνια, ότι μοναδικός σκοπός της σύνταξης Δασικών Χαρτών- Δασολογίου είναι η κατά το Σύνταγμα (άρθρο 24 παρ. 1 και άρθρο 117 παρ. 3) προστασία των δασών και των δασικών εκτάσεων και ότι αυτή πρέπει να διακριθεί και να προηγηθεί από τη διαδικασία του Εθνικού Κτηματολογίου, για προφανείς τεχνικούς λόγους, αλλά και διότι η καταγραφή και η αποτύπωση της δασικής γης συνάπτονται με την προστασία της δημόσιας γης, βάσει του τεκμηρίου κυριότητας του Ελληνικού Δημοσίου επ’ αυτής (Β.Δ. 17/29.11.1836).

Υπό τις ανωτέρω συνθήκες, οι Δασικοί Χάρτες, οι οποίοι από μέτρο δασικής προστασίας, έχουν μεταλλαχθεί σε εχθρό των δασικών οικοσυστημάτων, προβάλλονται, κατ’ ευφημισμόν, ως «εργαλείο ανάπτυξης» και ως μέσο επικύρωσης των πληγών που αυτά υπέστησαν, επί δεκαετίες (και μετά τη θεσμοθετηθείσα, με το Σύνταγμα 1975, προστασία τους), εξαιτίας του ελλείμματος δασικής προστασίας, που οφείλεται, πρωτίστως, στην αθέτηση της υποχρέωσης του Κράτους, να συντάξει το Δασολόγιο της Χώρας.

ΙΙ. Συνοπτικά, η ιστορία της σύγκρουσης και η κατάληξή της:

$11.                  Σε πλήρη αντιπαράθεση με την Απόφαση 2818/1997 του ΣτΕ, ο Νομοθέτης κατάργησε τα «Μέτρα Προστασίας» (Τρίτο Κεφάλαιο του Ν. 998/1979, άρθρα 11-13: «Φωτογράφησις», «Χαρτογράφησις», «Δασολόγιον») και, με τα άρθρα 27 και 28 του Ν. 2664/1998, συνέδεσε τη σύνταξη των Δασικών Χαρτών με τις διαδικασίες του Κτηματολογίου.

$12.                  Το έλλειμμα της δασικής προστασίας από την αδράνεια της εκτελεστικής εξουσίας (που ούτε αθώα ούτε τυχαία ήταν) για τη σύνταξη του Δασολογίου επιδεινώθηκε με τις αντισυνταγματικές ρυθμίσεις  των Ν. 3147/2003 και 3208/2003 (βλ. σχετικά την υπ’ αριθ. 32/2013 Απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ), οι οποίες οδήγησαν στην αναστολή σύνταξης  των Δασικών Χαρτών, με την ιστορική Απόφαση 202/2005 της Επιτροπής Αναστολών ΣτΕ.

$13.                  Τα καταστροφικά αποτελέσματα της επίθεσης του Νομοθέτη κατά της Νομολογίας του ΣτΕ και του Συντάγματος, καθώς και της αδράνειας της εκτελεστικής εξουσίας, έχουν πλέον διαπιστωθεί, με τις προδικαστικές Αποφάσεις 805/2016 και 1203/2017 του ΣτΕ, με τις οποίες επιχειρείται η θεραπεία του Εθνικού Κτηματολογίου από τις «νομικές πλημμέλειες» που προέκυψαν από την υπερεικοσαετή περιφρόνηση των δασικών οικοσυστημάτων.

$14.                  Το ανωτέρω έλλειμμα προστασίας οξύνθηκε στους μεταμνημονιακούς χρόνους, ιδίως με το Ν. 3889/2010, το Ν. 4042/2012, το Ν. 4280/2014.

$15.                  Η εν λόγω σύγκρουση κορυφώθηκε με τους τελευταίους τέσσερις δασικούς νόμους, σε λιγότερο από ένα χρόνο (δηλ. το Ν. 4389/2016,  το Ν. 4446/2016, το Ν. 4462/2017 και το Ν. 4467/2017).

ΙΙΙ. Οι Δασικοί Χάρτες που αναρτήθηκαν, υπό την προβαλλόμενη πίεση «μνημονιακών δεσμεύσεων», από τον Ιανουάριο του 2017, και παραμένουν σε εκκρεμότητα, με αλλεπάλληλες παρατάσεις της προθεσμίας υποβολής Αντιρρήσεων, αποκάλυψαν τις προπεριγραφόμενες εκτροπές, που, υπό το πρόσχημα διόρθωσής τους, συνεχίζονται με νέες:

$11.                  Οι σχετικές διαδικασίες κινήθηκαν και κινούνται υπό καθεστώς υποβιβασμού των Δασικών Υπηρεσιών, υπέρ των αρμοδιότητων (α) της ΕΚΧΑ ΑΕ, ως αναθέτουσας (σε αναδόχους, τη σύνταξη των Δασικών Χαρτών) Αρχής και (β) των πολεοδομικών Υπηρεσιών, στις οποίες αναγνωρίστηκε αρμοδιότητα να εξαιρούν από τους Δασικούς Χάρτες τις εκτάσεις των εγκεκριμένων οικισμών (πορτοκαλί γραμμή), των αμφισβητούμενης εγκυρότητας οικισμών (κίτρινη γραμμή) και τέλος, των «οικιστικών πυκνώσεων» (μωβ γραμμή).

$12.                  Τις παραμονές της ανάρτησης των καταρτισθέντων  Δασικών Χαρτών(με σαφέστατες παραβιάσεις των Τεχνικών Προδιαγραφών σύνταξής τους), αλλά και μετά την ανάρτηση τους:

α. Τροποποιήθηκε καταλυτικά η σχετική δασική νομοθεσία, κατά το ουσιαστικό και διαδικαστικό μέρος και οι τροποποιήσεις συνεχίζονται, με τυπικά έγκυρες κανονιστικές ρυθμίσεις, αλλά και με ψευδοερμηνευτικές εγκυκλίους, που ολοκληρώνουν τα αντισυνταγματικά εγχειρήματα, ιδίως των τελευταίων δασικών νόμων.

β. Θεσμοθετήθηκε διαδικασία εξαγοράς των εκτάσεων που εκχερσώθηκαν πριν από το 1975 και διαδικασία πλήρους νομιμοποίησης των παράνομων εκχερσώσεων από το έτος 1975 μέχρι το έτος 2007.

γ. Νομοθετήθηκε αλλαγή της διαδικασίας για την απαλλαγή των αναδασωτέων εκτάσεων από το αναδασωτικό βάρος, με πλήρη νόθευση του περιεχομένου των Αντιρρήσεων, υπέρ της εξουσίας των δασαρχών  και του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης.

δ. Θεσπίσθηκε, για την υποβολή Αντιρρήσεων, αναλογικό παράβολο, που κατέστησε  εξ αντικειμένου αδύνατη τη συμμετοχή οικολογικών οργανώσεων στη διαδικασία αυτή, κατά παράβαση του Συντάγματος και της Σύμβασης του Άαρχους.

ε. Σε επιστέγασμα των αδιεξόδων, με κανονιστική Απόφαση, υπονομεύτηκε πλήρως η διαδικασία των αντιρρήσεων, με παράλληλη διαδικασία διόρθωσης των «προδήλων σφαλμάτων» των Δασικών Χαρτών.

IVΣυμπερασματικά, ο μόνος λόγος σύνταξης Δασολογίου είναι η αποτύπωση των δασών και δασικών εκτάσεων, με αποκλειστικό σκοπό την προστασία των δασικών οικοσυστημάτων. Δυστυχώς, οι αναρτημένοι Χάρτες δεν εκπληρώνουν το σκοπό τους, αλλά την πρόθεση μεταβολής του προορισμού εκατομμυρίων στρεμμάτων δασικής γης, που θυσιάζονται στο βωμό μιας «ανάπτυξης», που θυμίζει τον μυθικό Ερυσίχθονα και γι’ αυτό αποκλείεται να είναι αειφόρος.

 

Και οι χορτολιβαδικές εκτάσεις στο σφυρί; Του Δημήτρη Παλάσκα

 

Του Δ. Παλάσκα, Δασολόγου, PhD

Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις, ή αλλιώς χορτολιβαδικά εδάφη, αποτελούν εκτάσεις οι οποίες βρίσκονται, εννοιολογικά, μεταξύ των δασικών και γεωργικών εκτάσεων, αφού ούτε καλλιεργούνται συστηματικά, ούτε όμως και συγκεντρώνουν τα χαρακτηριστικά των δασικών οικοσυστημάτων, κυρίως λόγω μικρού ποσοστού κάλυψης από άγρια ξυλώδη φυτά. Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις που βρίσκονται υπεράνω των δασών (ψευδαλπικά ή θερινά λιβάδια), καθώς επίσης και όσες βρίσκονται εντός δασών και δασικών εκτάσεων (δασικά διάκενα), προστατεύονταν από παλιά και συνεχίζουν να προστατεύονται από τη δασική νομοθεσία ως δασικές εκτάσεις, για λόγους διατήρησης του ενιαίου και αδιάσπαστου χαρακτήρα των δασικών οικοσυστήματων, αλλά και για περιβαλλοντικούς λόγους (π.χ. προστασία εδαφών των ορεινών λεκανών απορροής). Μέχρι το 2014 οι δημόσιες χορτολιβαδικές και βραχώδεις εκτάσεις χαρτογραφούνταν κατά τη σύνταξη των Δασικών Χαρτών, το δε Δημόσιο διά των Δ/νσεων Δασών συμπεριλάμβανε αυτές στη δήλωση του Δημοσίου κατά τη διαδικασία της κτηματογράφησης του Εθνικού Κτηματολογίου. Με το ν.4280/2014 επήλθε μία αλλαγή που μάλλον πέρασε στα «ψιλά». Οι χορτολιβαδικές εκτάσεις κατά τρόπο αυθαίρετο (στην εισηγητική έκθεση του νόμου δεν υπάρχει κάποια σχετική τεκμηρίωση) διακρίθηκαν σε πεδινές και ορεινές – ημιορεινές ή ευρισκόμενες επί ανωμάλων εδαφών. Οι πεδινές δημόσιες χορτολιβαδικές εκτάσεις αποδεσμεύονται πλήρως από τις διατάξεις της δασικής νομοθεσίας! Ακόμα και τελεσίδικες Πράξεις Χαρακτηρισμού ανακαλούνται με την έκδοση διαπιστωτικών πράξεων. Με δεδομένο ότι τα κριτήρια διαχωρισμού των πεδινών χορτολιβαδικών εκτάσεων είναι σωρευτικά (π.δ.32/2016) το υψόμετρο (100 μ.), η μέση κλίση (8%) και η μέγιστη κλίση (12%) αναρωτιέται κανείς ποια ήταν η σκοπιμότητα της συγκεκριμένης αλλαγής; Μήπως η διευκόλυνση της παραχώρησης δημόσιων (ή αμφιβόλου ιδιοκτήτη) εκτάσεων στην παράκτια ζώνη, η οποία συγκαλύφθηκε από μία εικονική προστασία των μη πεδινών χορτολιβαδικών εκτάσεων, χωρίς να μπλέκεται η Δασική Υπηρεσία στα πόδια των επίδοξων επενδυτών; Ποιος διασφαλίζει πλέον την ακίνητη περιουσία του Δημοσίου στην υψομετρική ζώνη των 100 μ., στην πλέον κρίσιμη ζώνη από άποψη ανθρωπογενών επεμβάσεων και καταπατήσεων, όταν, στις περισσότερες περιπτώσεις, τα δικαιώματα του Δημοσίου βασίζονται στη διαπίστωση του χορτολιβαδικού χαρακτήρα μιας έκτασης διαχρονικά (τουλάχιστον από το έτος 1945); Επομένως για την αποφυγή της νομιμοποίησης καταπατήσεων στην παράκτια ζώνη, η χαρτογράφηση των δημόσιων πεδινών χορτολιβαδικών εκτάσεων θα πρέπει να επανέλθει στην αρμοδιότητα της Δασικής Υπηρεσίας και να αποτελέσει ειδική κατηγορία εκτάσεων στους Δασικούς Χάρτες.

 

ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ ΑΠΟ ΑΠΟΒΛΗΤΑ ΕΛΑΙΟΤΡΙΒΕΙΩΝ

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΚΕΡΚΥΡΑΣ

(Μέλος του Πανελλήνιου Δικτύου Οικολογικών Οργανώσεων)

Θεμιστοκλέους Αρ 22 τ.κ. 49100 Κέρκυρα

Τηλ. 2661401171 - 6938 712638

αρ πρωτ. 99/2015   Κέρκυρα 15/12/2015

Προς: Γραφείο Αν. Υπουργού Περιβάλλοντος & Ενέργειας,

Υπόψη κυρίας Βάντας Λαλιώτου.

Θέμα: Διαχείριση αποβλήτων ελαιοτριβείων ως
Ανανεώσιμη Πηγή Ενέργειας

Μια πρόταση για τις ελαιοπαραγωγικές περιοχές που μετατρέπει τα απόβλητα σε χρήσιμη βιομάζα και τα διαχειρίζεται ως τοπική Α.Π.Ε. με σημαντικό οικονομικό όφελος, καθώς και με σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.

Η Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Κέρκυρας χαιρετίζει την προσπάθεια του Υπουργείου για την βελτίωση της κατάστασης με την διαχείριση των υγρών και στερεών οργανικών αποβλήτων των ελαιοτριβείων.

Οι σημαντικές ελλείψεις γύρω από την διαχείριση των αποβλήτων των ελαιοτριβείων ανάγκασαν τα τελευταία 12 χρόνια την οργάνωση μας αφενός σε νομικούς αγώνες και διοικητικές ενστάσεις, στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ρύπανσης, αφετέρου στην αναζήτηση λύσεων για την καλύτερη δυνατή διαχείριση των αποβλήτων των ελαιοτριβείων στο νησί μας με τα 4.000.000 ελαιόδεντρα.

Στην προσπάθειά μας αυτή ανακαλύψαμε ότι με την τελειοποίηση της τεχνολογίας, εξουδετερώνοντας το υψηλό PH του κατσίγαρου, μπορούν τα απόβλητα των ελαιοτριβείων να μετατραπούν σε υγρή βιομάζα η οποία μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως άριστη πρώτη ύλη σε μονάδες αναερόβιας ζύμωσης οργανικών αποβλήτων. Με αποτέλεσμα την παραγωγή βιοαερίου και οργανικού στερεού υπολείμματος αρίστης ποιότητας, κατάλληλου για γεωργική χρήση. Αυτή η μέθοδος αποτελεί πια, πάγια πρόταση τη οργάνωσής μας προς τους ελαιοτριβείς, αλλά και προς την τοπική αυτοδιοίκηση, η οποία όμως, για διάφορους λόγους δεν κατάφερε να γίνει πραγματικότητα στο νησί της Κέρκυρας παρά τις σημαντικές προσπάθειες που κάναμε όλα αυτά τα 12 χρόνια.

Πιστεύουμε ότι, σήμερα, στην μετά την συμφωνία COP21 στο Παρίσι εποχή, είναι περισσότερο από ποτέ αναγκαία η επιλογή τέτοιων λύσεων. Η «φιλοσοφία» των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είναι να δίνεται προτεραιότητα στις τοπικές μορφές ΑΠΕ. Ειδικά σε περιοχές όπως η Κέρκυρα που παράγεται αρκετή ποσότητα βιομάζας, πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην εκμετάλλευση της και να μπουν σε δεύτερη μοίρα, τεχνολογίες όπως με ηλιακή, αιολική και άλλες μορφές ΑΠΕ. Δεδομένης και της ολοένα εξελισσόμενης τεχνολογίας που έχει σήμερα τελειοποιήσει τις μεθόδους της αναερόβιας ζύμωσης, πιστεύουμε ότι η ενσωμάτωση της δυνατότητας αυτής, στις οδηγίες του Υπουργείου, ως επιλογή σχετικά με την διαχείριση των αποβλήτων των ελαιοτριβείων θα είναι ιδανική λύση για κάποιες υψηλά ελαιοπαραγωγικές περιοχές. Είναι δε ξεκάθαρο, ότι, στον αγροτικό τομέα που χρειάζεται ενίσχυση και παραγωγική ανασυγκρότηση, η δυνατότητα επιλογής της μεθόδου αυτής μπορεί να δώσει λύσεις και διεξόδους τέτοιες, που καμία άλλη μέθοδος δεν μπορεί.

Έτσι, σε τοπικό επίπεδο, θα μπορεί να γίνεται εκμετάλλευση της (μέχρι τώρα ανεκμετάλλευτης) ενέργειας που εμπεριέχεται στην υγρή και την στερεά μορφή βιομάζας, με την ήπια αυτή μέθοδο που μπορεί να διαχειριστεί σήμερα κυριολεκτικά κάθε είδους οργανικού αποβλήτου, ακόμα και τα σφάγια (όχι όμως και άλλα όπως τα Ιατρικά), ενώ συγχρόνως θα υπάρχει σημαντική μείωση του Μεθανίου που μέχρι σήμερα απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα, το οποίο, ως γνωστόν, είναι πολύ πιο επιβλαβές αέριο θερμοκηπίου, από το CO2.

Η περιγραφή της μεθόδου συνοπτικά έχει ως εξής:

Το πολύ όξινο PH του Κατσίγαρου, εξουδετερώνεται με μια απλή, φυσική επεξεργασία που του προσθέτει διάφορα φυσικά αλκαλικά στοιχεία. Έτσι, μετατρέπεται σε υγρή βιομάζα, η οποία (μαζί με μέρος και του πυρήνα) μπορεί να προστεθεί σε μίγματα όπως αυτά τα «πολτοειδή» που χρησιμοποιούνται για την αναερόβια ζύμωση των αστικών υγρών αποβλήτων.

Για την σωστή λειτουργία της μεθόδου, προϋποτίθεται να υπάρχει αρκετή ποσότητα και άλλων οργανικών αποβλήτων, εκτός από κατσίγαρο για την δημιουργία σωστού μίγματος. Εφόσον σε μια γεωγραφική περιοχή μπορεί να εξασφαλιστούν και αυτά, η μέθοδος θα είναι πολλαπλά χρήσιμη μια και θα μπορεί να κατεργαστεί και τα υπολείμματα και απόβλητα χώρων εστίασης, κτηνοτροφικών μονάδων, καθώς και πολλών άλλων ειδών αγροτικών αποβλήτων και υπολειμμάτων.

Η μετατροπή της βιομάζας σε βιοαέριο, αν συγκριθεί με την μέθοδο της καύσης της ως ξηρής βιομάζας, μετά από ξήρανση και μετατροπή σε πέλετ, έχει σημαντικά πλεονεκτήματα από κάθε πλευρά. Η η καύση του βιοαερίου αυτού θα έχει γύρω στο 30% περισσότερη απόδοση σε ενέργεια, από ότι θα είχε η απευθείας καύση της ξηρής βιομάζας που χρησιμοποιήθηκε για την παραγωγή του. Επίσης, σαν επένδυση, έχει τον μεγαλύτερο δείκτη απόδοσης από όλες τις ΑΠΕ (διπλάσιο από ότι τα φωτοβολταϊκά). Εκτός αυτού, το βιοαέριο έχει πολλαπλές χρήσεις που το καθιστούν χρησιμότερο από την καύση ξηρής βιομάζας. Επίσης, η χωροθέτηση των μονάδων αναερόβιας ζύμωσης είναι σχετικά εύκολη, διότι δεν θεωρούνται «βαρέως» τύπου δραστηριότητες. Οι θάλαμοι στους οποίους γίνεται η ζύμωση είναι αεροστεγώς κλεισμένοι. Στην Γερμανία χωροθετούνται ακόμη και εντός οικισμών. Χρησιμοποιούν τα υγρά αστικά και όλων των ειδών τα γεωργικά απόβλητα, αλλά χωρίς κατσίγαρο. Πριν 10 χρόνια υπήρχαν ήδη 1500 τέτοιες μονάδες στην Γερμανία και δεν υπήρχε ακόμα καμία παρουσίαση μονάδων αναερόβιας ζύμωσης στο Ιντερνέτ, όταν κάναμε τις πρώτες έρευνές μας. Σήμερα, μεγάλες εταιρίες κάνουν ολοκληρωμένα πακέτα προσφορών και μέσω Ιντερνέτ και στην χώρα μας. Οι δε παρουσιάσεις τους με γραφικά και με βίντεο, για το πώς ακριβώς λειτουργούν, είναι πολύ κατατοπιστικές.

Η προτεινόμενη λοιπόν μέθοδος, δεν είναι άλλη, από αυτήν που χρησιμοποιείται ευρέως στην Ε.Ε. εδώ και πολύ καιρό. Η οποία βελτιώνεται συνεχώς τα τελευταία 15 χρόνια όλο και περισσότερο, καθώς όλο και περισσότερα οργανικά απόβλητα προστίθενται στα μίγματα της υγρής βιομάζας που χρησιμοποιείται, με μεγάλη επιτυχία για παραγωγή βιοαερίου και οργανικού λιπάσματος.

Η Ε.Ε. όχι μόνο την προτείνει ως μέθοδο, αλλά και την επιδοτεί με 2 τρόπους: α) Ως ΑΠΕ και β) Ως διαχείριση υγρών οργανικών αποβλήτων (αστικών και αγροτικών). Ελαιοπαραγωγικές χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία αλλά και η Αυστρία, χρησιμοποιούν τα απόβλητα των ελαιοτριβείων τους σε τέτοιες μονάδες ολοένα και περισσότερο. Μια τέτοια μονάδα αναερόβιας ζύμωσης είχε επισκεφθεί ομάδα του Δήμου Κέρκυρας, πριν 6 χρόνια, στην Νότια Αυστρία, με επικεφαλής τον τότε Δήμαρχο κ Τρεπεκλή, μετά από σειρά προτάσεων που είχε καταθέσει η οργάνωσή μας.

Δεν είναι όμως το ίδιο εύκολο να γίνει κάτι τέτοιο και στην χώρα μας.

Μειονεκτήματα:

Χρειάζεται την συνεργασία πολλών και διαφορετικών φορέων «ιδιοκτητών» των διαφορετικών πηγών της βιομάζας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή του σωστού μίγματος.

Για την μακρόχρονη επιτυχία χρειάζεται διαρκής, απόλυτος συντονισμός και συνεχής και αδιάκοπη συνεργασία όλων, για την αδιάκοπη τροφοδοσία της ελάχιστης απαιτούμενης ποσότητας βιομάζας. (Χρειάζεται 3 μήνες για να ενεργοποιηθεί το βακτηριακό περιβάλλον της ζύμωσης, την πρώτη φορά. Αν διακοπεί η τροφοδοσία και «σβήσει», πρέπει να αρχίσει η διαδικασία από την αρχή).

Ο παράγων «επενδυτής», είτε είναι ιδιώτης, είτε σύμπραξη κοινωνικού, ή δημοτικού χαρακτήρα, μέχρι στιγμής, συνάντησε πολλές δυσκολίες. Όπως είπαμε, πρέπει να εξασφαλίσει η διαρκής τροφοδοσία υπολειμμάτων/αποβλήτων από διαφορετικούς ιδιοκτήτες. Αυτό ακριβώς είναι που δυσκόλεψε όλους όσους έδειξαν ενδιαφέρον για την Κέρκυρα ως τώρα με αποτέλεσμα να φύγουν άπρακτοι. Η δυσκολία στο να κάνει ξεκάθαρες συμφωνίες με τον κάθε ένα διαφορετικό ιδιοκτήτη που κατά κανόνα, προσπαθεί να κερδοσκοπήσει, αντί να προσφέρει τα απόβλητά του με συμφέρουσες για τον υποψήφιο επενδυτή συνθήκες, στάθηκε μέχρι στιγμής το κυριότερο εμπόδιο στις προσπάθειες που έγιναν.

Όμως, σήμερα, εάν κάποιοι (πχ οι ελαιοτριβείς) συνεργαστούν και ιδρύσουν μια τέτοια μονάδα από κοινού, μπορούν ακόμα και να αντιμετωπίσουν και τον κίνδυνο εξαφάνισης των μικρών ελαιοτριβείων που δεν θα μπορούν να ανταπεξέλθουν στο κόστος λειτουργίας και στις προδιαγραφές ασφαλείας που απαιτεί η εποχή μας και που πολύ σωστά, προσπαθεί το υπουργείο με τις νέες νομοθετικές ρυθμίσεις να επιβάλλει. Η λύση αυτή, εφόσον αυτή τη φορά οι ελαιοτριβείς την στηρίξουν, μπορεί να έχει πολύ σημαντικά οφέλη, σώζοντας κυριολεκτικά, τα μικρά παραδοσιακά ελαιοτριβεία που αποτελούν και μέρος της Πολιτιστικής Κληρονομιάς μας και που κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Είναι λοιπόν μεγάλα τα οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά οφέλη της μεθόδου αυτής που μετατρέπει τα ρυπογόνα απόβλητα, σε κερδοφόρα για την τοπική οικονομία βιομάζα, η οποία κατεργαζόμενη με την μέθοδο της αναερόβιας ζύμωσης, συμβάλλει και στην μείωση των αερίων που ενισχύουν το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Γι αυτό σας παρακαλούμε να την συμπεριλάβετε ως εναλλακτική επιλογή για τις ελαιοπαραγωγικές περιοχές οι οποίες παράγουν αρκετή ποσότητα τέτοιων ρύπων - βιομάζας.

Ευχαριστούμε πολύ.

Με εκτίμηση,

Για την Περιβαλλοντική Πρωτοβουλία Κέρκυρας

Ο πρόεδρος                     ο υπεύθυνος Ομάδας Ανακύκλωσης Οργανικών Αποβλήτων
και αντιπρόεδρος

Δημήτρης Φαναριώτης                     Λευτέρης Σαμαράς (Ντιρκ Στόλερ)

Συνημμένα: Σχετικές παρουσιάσεις και βίντεο μας

Κάθε βαθμός θερμοκρασίας επιπλέον στον πλανήτη

COP21: τι σημαίνει κάθε βαθμός αύξησης της παγκόσμιας θερμοκρασίας

Εκπρόσωποι των 195 κρατών που συμμετέχουν στην 21η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP21) έχουν καταλήξει σε ένα προσχέδιο συμφωνίας με στόχο τη συγκράτηση της ανόδου της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας στου 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της Προβιομηχανικής Εποχής.

Τι σημαίνει όμως αυτό στην πραγματικότητα; Σε τι μεταφράζεται κάθε επιπλέον βαθμός Κελσίου για τον πλανήτη μας και τη ζωή πάνω σε αυτόν;

Η Διακυβερνητική Επιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (IPCC) και η Μετεωρολογική Υπηρεσία της Βρετανίας (Met Office) απαρίθμησαν μια σειρά περιβαλλοντικών επιπτώσεων που συνδέονται με κάθε επίπεδο βαθμό αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας από τον ένα βαθμό Κελσίου ως τους πέντε βαθμούς Κελσίου.

Η αλήθεια είναι ότι η ακριβής πρόβλεψη των κλιματικών συνεπειών είναι αδύνατη. Ωστόσο, οι δύο υπηρεσίες παραθέτουν μια σειρά από δυνητικές περιβαλλοντικές μεταβολές. Όλες αφορούν σε θερμοκρασιακές αυξήσεις που μπορεί να συμβούν μέχρι το 2100.

*1 βαθμός Κελσίου

Το 2015 ήταν η πρώτη χρονιά που η υπερθέρμανση του πλανήτη ανήλθε σε αυτά τα επίπεδα μετά την προβιομηχανική εποχή. Το έτος που διανύουμε θα είναι το θερμότερο από το 1880 που τηρούνται μετεωρολογική δεδομένα.

2 βαθμοί Κελσίου

-Πολλά είδη και οικοσυστήματα με περιορισμένη ικανότητα προσαρμογής σε υψηλότερες θερμοκρασίες θα υπόκεινται σε «πολύ υψηλούς κινδύνους», ακόμη και με μία θερμοκρασιακή άνοδο της τάξεως των δύο βαθμών Κελσίου.

-Σε ιδιαίτερο κίνδυνο θα βρεθούν είδη που εξαρτώνται από τους θαλάσσιους πάγους της Αρκτικής, όπως οι πολικές αρκούδες, και οι κοραλλιογενείς ύφαλοι.

-Μια υπερθέρμανση σε αυτά τα επίπεδα μεταφράζεται σε συνολικές ετήσιες οικονομικές απώλειες από 0,2% έως 2% επί του εισοδήματος, αν και οι ειδικοί επισημαίνουν ότι οι «παγκόσμιες οικονομικές επιπτώσεις από την κλιματική αλλαγή είναι δύσκολο να εκτιμηθούν».

έκταση των θαλάσσιων πάγων της Αρκτικής το Σεπτέμβριο θα μειωθεί κατά 43% σε σχέση με τον μακροπρόθεσμο μέσο όρο.

χιονοκάλυψη την περίοδο της άνοιξης στο Βόρειο Ημισφαίριο θα μειωθεί κατά 7%.

στάθμη της θάλασσας θα ανέβει έως και 55 εκατοστά. Έχει ήδη ανέβει κατά περίπου 20 εκατοστά μέσα στον 20ο αιώνα.

-Οι ωκεανοί θα γίνουν περισσότερο όξινοι: το pH της επιφάνειας των ωκεανών θα μειωθεί κατά 15% με 17%.

-Ο συνολικός όγκος των παγετώνων του πλανήτη θα υποχωρήσει έως και 55% (με εξαίρεση εκείνους που περιβάλλουν την Ανταρκτική, καθώς και τα παγοκαλύμματα της Γροιλανδίας και της Ανταρκτικής).

-1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι θα εκτίθενται κάθε χρόνο σε καύσωνες.

-30 εκατομμύρια άνθρωποι θα πλήττονται κάθε χρόνο από πλημμύρες.

-1,5 δισεκατομμύριο άνθρωποι θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε φαινόμενα λειψυδρίας.

*3 βαθμοί Κελσίου

-Αρνητικές επιπτώσεις στην παραγωγή βασικών καλλιεργειών τροφίμων όπως το σιτάρι, το ρύζι και το καλαμπόκι, σε τροπικές και εύκρατες περιοχές.

-Ωστόσο, ορισμένες μεμονωμένες τοποθεσίες στην πραγματικότητα ίσως επωφεληθούν.

-Τα περισσότερα μικρά θηλαστικά που δεν θα βρουν διέξοδο σε μεγαλύτερα υψόμετρα, δεν θα καταφέρουν να ανταπεξέλθουν στον ρυθμό της κλιματικής αλλαγής.

-5,7 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα καλλιεργήσιμης γης θα καταστούν ακατάλληλα προς καλλιέργεια.

-4,5 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα εκτίθενται κάθε χρόνο σε καύσωνες.

-60 εκατομμύρια άνθρωποι θα πλήττονται κάθε χρόνο από πλημμύρες.

-1,75 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε φαινόμενα λειψυδρίας.

οξίνιση των ωκεανών θα είναι πολύ εντονότερη με το pH της επιφάνειας να μειώνεται σε ποσοστό έως και 62%.

*Υπερθέρμανση πάνω από 4 βαθμούς Κελσίου

-Η χιονοκάλυψη την περίοδο της άνοιξης στο βόρειο ημισφαίριο θα μειωθεί κατά 25%.

-Η Αρκτική δεν θα έχει σχεδόν καθόλου θερινούς πάγους ήδη από το 2050.

ασφάλεια των τροφίμων θα διακυβευθεί σοβαρά σε παγκόσμιο επίπεδο.

-Η στάθμη της θάλασσας θα ανέβει μέχρι και 82 εκατοστά.

-Η οξίνιση των ωκεανών θα επιταχυνθεί σε τεράστιο βαθμό με το pH της επιφάνειας να μειώνεται έως και 109%.

-Σε ήδη ξηρές περιοχές, η συχνότητα εκδήλωσης ξηρασιών πιθανότατα θα αυξηθεί.

-Οι βροχοπτώσεις αναμένεται να μειωθούν στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη και στις υποτροπικές άνυδρες και ημιάνυδρες περιοχές.

– Όμως, στα υψηλά γεωγραφικά πλάτη και στις περιοχές του Ειρηνικού που βρίσκονται στη ζώνη του Ισημερινού μάλλον θα εκδηλωθούν περισσότερες βροχοπτώσεις.

-Οι παγετώνες θα υποχωρήσουν σε όγκο συνολικά έως και 85%.

άγρια ζωή και τα οικοσυστήματα θα πληγούν από «δριμείες» και «εκτεταμένες» επιπτώσεις, ενώ σημαντικός αριθμός ειδών θα βρεθεί μπροστά στο φάσμα της εξαφάνισης.

καιρός θα είναι τόσο ζεστός και υγρός σε ορισμένες περιοχές περιοδικά μέσα στο έτος που θα δυσχεράνει δραστηριότητες, όπως η καλλιέργεια τροφίμων ή η εργασία στο ύπαιθρο.

ατμοσφαιρική κυκλοφορία θα επηρεαστεί, ενώ οι αεροχείμαρροι στα μεσαία γεωγραφικά πλάτη θα μετατοπιστούν προς τους πόλους κατά 1-2 μοίρες και στα δύο ημισφαίρια.

*5 βαθμοί Κελσίου

Με άνοδο της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας πάνω από τους 5 βαθμούς Κελσίου, 12 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα βρεθούν εκτεθειμένοι σε κύματα καύσωνα κάθε χρόνο, 7,6 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα καλλιεργήσιμης γης θα καταστούν ακατάλληλα προς καλλιέργεια, 120 εκατομμύρια άνθρωποι θα επηρεαστούν από πλημμυρικά φαινόμενα κάθε χρόνο και 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι θα αντιμετωπίσουν συνθήκες λειψυδρίας.

econews

Πώς αντιμετωπίζουμε την κλιματική αλλαγή στο σπίτι μας

Πώς αντιμετωπίζουμε την Κλιματική Αλλαγή στο σπίτι μας

Η κλιματική αλλαγή είναι ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση των καιρών μας. Αυτές τις μέρες διεξάγεται στο Παρίσι η 21η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα (COP21) με στόχο τη συγκράτηση της παγκόσμιας υπερθέρμανσης στους δύο βαθμούς Κελσίου πάνω από τα επίπεδα της Προβιομηχανικής Εποχής.

Η κλιματική αλλαγή είναι όμως και υπόθεση που θα πρέπει να μας αφορά στην καθημερινότητά μας.

Με ορισμένες μικρές κινήσεις, μπορεί κανείς να εξοικονομήσει ενέργεια και χρήματα, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στην προστασία του περιβάλλοντος.

—Θέρμανση

Το 70% της ενέργειας που καταναλώνουν τα ευρωπαϊκά νοικοκυριά δαπανάται για τη θέρμανση των κατοικιών και το 14% για ζεστό νερό.

• Χαμηλώστε τη θερμοκρασία. Μειώνοντας τη θερμοκρασία κατά 1°C μπορείτε να περιορίσετε κατά 5-10% τις οικογενειακές ενεργειακές σας δαπάνες, και να αποφύγετε εκπομπές CO2 ίσες με εκείνες που προκαλούνται από οδικό ταξίδι 1.600 km.

• Προγραμματίστε τον θερμοστάτη σας. Επιλέξτε χαμηλότερη θερμοκρασία για τη νύχτα και για τις ώρες που απουσιάζετε από το σπίτι. Έτσι μπορείτε να περιορίσετε το κόστος θέρμανσης κατά 7-15%.

• Μην υπερθερμαίνετε το νερό. Δεν χρειάζεται να ρυθμίσετε τον λέβητα θερμού νερού σε θερμοκρασία άνω των 60 °C.

—Μόνωση

Η απώλεια θερμότητας από τους τοίχους, την οροφή και το δάπεδο ανέρχεται συνήθως στο 50% και πλέον των συνολικών απωλειών θερμότητας ενός χώρου.

• Τοποθετήστε διπλά τζάμια στα παράθυρα. Αυτό μπορεί να μειώσει τη θερμική ενέργεια που χάνεται από τα παράθυρα κατά 50-70%.

• Μονώστε το σπίτι σας. Μονώστε τις δεξαμενές θερμού νερού, τους σωλήνες κεντρικής θέρμανσης και τις κοιλότητες των τοίχων. Τοποθετήστε φύλλα αλουμινίου στον τοίχο πίσω από τα θερμαντικά σώματα.

—Ενεργειακή απόδοση

• Αγοράστε συσκευές υψηλής ενεργειακής απόδοσης. Επιλέξτε ψυγείο, πλυντήριο ρούχων ή άλλη οικιακή συσκευή με το σήμα Α+++. Δύο συσκευές A+++ μπορούν, ωστόσο, να έχουν διαφορετική κατανάλωση ενέργειας, γι’ αυτό μην ξεχνάτε να τις συγκρίνετε.

• Χρησιμοποιείτε ανεμιστήρες για δροσιά. Οι ανεμιστήρες καταναλώνουν πολύ λιγότερη ενέργεια από τα κλιματιστικά.

—Κλείνετε τους διακόπτες, βγάζετε τις πρίζες

• Σβήνετε τα φώτα. Σβήνοντας 5 λαμπτήρες στα δωμάτια του σπιτιού σας, όταν δεν τους χρειάζεστε, μπορείτε να εξοικονομήσετε 60 ευρώ και να αποφύγετε 400kg εκπομπών CO2.

• Κλείνετε τους διακόπτες των συσκευών. Χρησιμοποιείτε τον διακόπτη «ενεργοποίησης/απενεργοποίησης» της ίδιας της συσκευής.

Το 40% περίπου της συνολικής ενέργειας που καταναλώνει μια συσκευή τηλεόρασης που λειτουργεί 3 ώρες την ημέρα και παραμένει σε κατάσταση αναμονής τις υπόλοιπες 21 ώρες, καταναλώνεται στην κατάσταση αναμονής.

• Χρησιμοποιείτε ένα καλώδιο με πολλαπλές πρίζες για τις ηλεκτρονικές σας συσκευές. Όταν δεν τις χρησιμοποιείτε, σβήνετε τον διακόπτη του καλωδίου ώστε να εξοικονομείτε το 10% της ενέργειας.

• Βγάλτε από την πρίζα τον φορτιστή του κινητού σας. Ακόμη και αν δεν είναι συνδεδεμένος με το τηλέφωνο, καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια.

• Βγάλτε όλες τις συσκευές από τις πρίζες προτού φύγετε για διακοπές. Όσο παραμένουν στην πρίζα, οι συσκευές εξακολουθούν να καταναλώνουν ενέργεια — ακόμη και αν τις έχετε κλείσει.

—Στην κουζίνα

• Μην τοποθετείτε το ψυγείο ή τον καταψύκτη κοντά στον λέβητα θερμού νερού. Όταν βρίσκονται δίπλα σε μια πηγή θερμότητας καταναλώνουν πολύ περισσότερη ενέργεια.

• Κάνετε συχνά απόψυξη παλιών ψυγείων και καταψυκτών ή φροντίστε για την αντικατάστασή τους από καινούργια μοντέλα, τα οποία διαθέτουν αυτόματη λειτουργία απόψυξης.

Ρυθμίστε τη θερμοκρασία του ψυγείου σας μεταξύ 1-4 °C. Ο καταψύκτης πρέπει να ρυθμίζεται σε θερμοκρασία -18 °C. Η μείωσή της θερμοκρασίας κατά έναν βαθμό, αυξάνει την κατανάλωση ενέργειας κατά 5% περίπου — χωρίς καμία διαφορά ως προς τη διατήρηση των τροφίμων.

Ξεσκονίζετε το ψυγείο σας. Τα σκονισμένα καλώδια στο πίσω μέρος του ψυγείου καταναλώνουν μέχρι και 30% επιπλέον ηλεκτρική ενέργεια.

• Μην βάζετε ζεστά τρόφιμα στο ψυγείο. Εξοικονομείτε ενέργεια αν τα αφήσετε πρώτα να κρυώσουν.

• Γεμίζετε τον καταψύκτη σας. Απαιτείται λιγότερη ενέργεια για την ψύξη ενός γεμάτου καταψύκτη παρά ενός άδειου. Εάν δεν είναι γεμάτος, προσθέστε ορισμένες πλαστικές φιάλες αφού τις γεμίσετε με νερό ή ακόμη και παλιές εφημερίδες.

• Ψήστε όλα τα φαγητά μαζί. Χρησιμοποιήστε στο έπακρο έναν ζεστό φούρνο. Ψήνετε μια τυρόπιτα; Γιατί να μην ψήσετε και μια μηλόπιτα μαζί; Θα μειώσετε στο μισό την κατανάλωση αερίου ή ηλεκτρικής ενέργειας.

• Σκεπάζετε τις κατσαρόλες όταν μαγειρεύετε για να καταναλώνετε λιγότερη ενέργεια.

• Κόβετε τα λαχανικά σε μικρά κομμάτια. Έτσι θα μειώνετε τον χρόνο του μαγειρέματος.

• Βράζετε πρώτα το νερό στον βραστήρα και μετά χρησιμοποιείτε το για να βράζετε τα λαχανικά αντί να βράζετε το νερό στο μάτι της κουζίνας.

—Στο λουτρό

Κλείνετε τη βρύση όταν βουρτσίζετε τα δόντια σας. Έτσι μπορείτε να εξοικονομήσετε πολλά λίτρα νερού.

Κάντε ντους αντί για μπάνιο σε μπανιέρα. Έτσι ξοδεύετε μέχρι και 4 φορές λιγότερη ενέργεια. Για να μεγιστοποιηθεί η εξοικονόμηση ενέργειας, χρησιμοποιείτε κεφαλή ντους χαμηλής ροής.

Ελέγχετε την τουαλέτα σας για διαρροές. Με μια διαρροή στην τουαλέτα μπορούν να χαθούν 200 λίτρα νερού την ημέρα − όσα χάνονται αν τραβήξετε 50 φορές το καζανάκι.

—Φερθείτε έξυπνα στο πλύσιμο

• Γεμίζετε το πλυντήριο ρούχων και πιάτων. Αν θέλετε να τα χρησιμοποιήσετε για τις μισές ποσότητες ρούχων ή πιάτων, χρησιμοποιείτε το οικονομικό πρόγραμμα ή το πρόγραμμα για μισό πλυντήριο.

• Επιλέγετε χαμηλή θερμοκρασία. Σήμερα, τα απορρυπαντικά είναι τόσο αποτελεσματικά ώστε τα ρούχα και τα πιάτα σας καθαρίζουν σε χαμηλές θερμοκρασίες.

• Αποφεύγετε την πρόπλυση. Τα σύγχρονα πλυντήρια σάς επιτρέπουν να παρακάμπτετε αυτόν τον κύκλο, μειώνοντας την κατανάλωση ενέργειας κατά 15%.

• Αποφεύγετε το στεγνωτήριο. Κάθε στέγνωμα παράγει πάνω από 3 kg εκπομπές CO2. Το φυσικό στέγνωμα των ρούχων σας δεν είναι μόνο ευεργετικό για το περιβάλλον, αλλά συμβάλλει και στη διατήρησή τους για περισσότερο καιρό.

Σιδερώνετε τα ρούχα σας όλα μαζί. Εξοικονομείτε έτσι την ενέργεια που απαιτείται για τη θέρμανση του σίδερου κάθε φορά που θέλετε να το χρησιμοποιήσετε.

—Και για ακόμα καλύτερα αποτελέσματα

• Επιλέξτε την πράσινη ηλεκτρική ενέργεια. Δηλαδή την ενέργεια από τον άνεμο, το νερό, το ξύλο, το βιοαέριο και τον ήλιο, που παράγει λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.

Εξετάστε επίσης το ενδεχόμενο να τοποθετήσετε ηλιακούς συλλέκτες στη στέγη του σπιτιού σας.

Φυτέψτε ένα δέντρο. Κάθε δέντρο μεσαίου μεγέθους απορροφά περίπου 6 kg CO2τον χρόνο. Έτσι σε 40 χρόνια δεσμεύει περίπου 250 kg CO2.

• Φτιάξτε λίπασμα. Δημιουργήστε έναν χώρο λιπασματοποίησης για τα οργανικά σας απόβλητα και καλέστε τους γείτονές σας να κάνουν το ίδιο. Θα παρασκευάσετε έτσι ένα φυσικό λίπασμα και μπορεί να αυξήσετε την ικανότητα του εδάφους να συγκρατεί το νερό και τον αέρα.

Αφαιρέστε το όνομά σας από καταλόγους διευθύνσεων που χρησιμοποιούνται για την αποστολή διαφημίσεων. Θα βοηθήσετε έτσι στη διάσωση πολλών δέντρων και στην εξοικονόμηση μεγάλων ποσοτήτων νερού κάθε χρόνο.

Μπορείτε επίσης να κολλήσετε την ετικέτα «Όχι διαφημίσεις» στο γραμματοκιβώτιό σας.

Πληρώνετε τους λογαριασμούς σας από το διαδίκτυο. Έτσι κάνετε οικονομία στο χαρτί και στην ενέργεια που απαιτείται για την ταχυδρομική αποστολή των λογαριασμών.

• Στέλνετε ηλεκτρονικά τις φωτογραφίες σας αντί να τις τυπώνετε. Αποθηκεύετε τις ψηφιακές φωτογραφίες σας στον υπολογιστή σας και χρησιμοποιείτε τα κοινωνικά δίκτυα για την κοινοποίησή τους.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η διάσπαση του... οικολόγου

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ 1/2/2015

Οικολόγοι επί τρία, τέσσερα, πέντε...

ΜΑΡΙΛΗ ΜΑΡΓΩΜΕΝΟΥ

O Ν. Χρυσόγελος.

ΕΤΙΚΕΤΕΣ:

Το παλιό αστείο «πώς λένε τη γάτα της Μαρίνας Δίζη;», είναι και πάλι επίκαιρο. Κι αν δεν ξέρετε καν ποια είναι η Μαρίνα Δίζη, προφανώς είστε πολιτικά ντεμοντέ. Γιατί με την ευκαιρία των εκλογών, και στον ΣΥΡΙΖΑ θυμήθηκαν την πρώτη οικολόγο που μπήκε στη Βουλή, και στο «Ποτάμι», και στη ΔΗΜΑΡ. Ολοι τους, βλέπετε, κατέβηκαν στις εκλογές με τους Οικολόγους. Ή, τουλάχιστον, με κάποιους Οικολόγους. Θα πρέπει, λοιπόν, να έμαθαν, έστω και καθυστερημένα, πως τη γάτα της Μαρίνας Δίζη τη λέγαν «Οικολόγατα». Και αν από το 1989 που η συγκεκριμένη γάτα είδε το αφεντικό της να μπαίνει στο Κοινοβούλιο έχει περάσει πολύς καιρός, αυτή την εβδομάδα πολλά νέα οικολογικά «γατάκια» βρήκαν το πορτάκι για να περάσουν κι εκείνα απ’ τη Βουλή.

Καλύτερα, όμως, να πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή. Η οποία ήταν κάπου στο 2009, τότε που οι Οικολόγοι Πράσινοι είχαν κατέβει στις ευρωεκλογές με συνασπισμένους τον Μ. Τρεμόπουλο, τον Ν. Χρυσόγελο και τον Αντ. Καφετζόπουλο. Η καμπάνια τους, μάλιστα, ήταν τόσο επιτυχημένη, που είχαν καταφέρει για πρώτη φορά να στείλουν έναν Ελληνα οικολόγο στο Ευρωκοινοβούλιο. Μόνο που, όπως ακριβώς διδάσκει και η οικολογία, μετά την άνθηση, ήρθε ο μαρασμός. Ο οποίος στο οικολογικό κίνημα κατέφθασε αγκαζέ με τον τσακωμό. Μετά ένα πανελλαδικό συμβούλιο–φωτιά, ο κ. Τρεμόπουλος έφυγε, ο κ. Χρυσόγελος αποχώρησε, ο Αντ. Καφετζόπουλος απογοητεύτηκε. Οι Οικολόγοι, βλέπετε, κατάφεραν μερικούς μήνες πριν από τις ευρωεκλογές να τσακωθούν για το ποιος θα είναι πρώτος στη λίστα για το ψηφοδέλτιο, ενώ οι πολίτες ψήφιζαν με σταυρό. Και κάπως έτσι, το οικολογικό κόμμα διαλύθηκε σε κομματάκια.

Και μετά, φτάσαμε στο 2015. Οπότε και αποδείχθηκε πως οι οικολόγοι ταιριάζουν με όλες τις ιδεολογίες. Στον ΣΥΡΙΖΑ χώθηκαν οι εναπομείναντες Οικολόγοι Πράσινοι, με αρχηγό τον Μ. Τρεμόπουλο. Στο «Ποτάμι» βούτηξε το κόμμα «Ευρώπη - Οικολογία», με τον Αντ. Καφετζόπουλο. Και με τη ΔΗΜΑΡ, που η πρασινάδα την «καπέλωσε» κι έγινε «Πράσινοι - ΔΗΜΑΡ», συνασπίστηκε το κόμμα «Πράσινοι - Αλληλεγγύη», με αρχηγό τον Ν. Χρυσόγελο.

Σ’ αυτό το κλίμα της φαιδράς (αλλά πάντα βιολογικής) πορτοκαλέας, έχουν φουντώσει συγχρόνως και οι παραφυάδες του οικολογικού κινήματος. Για τους σκληροπυρηνικούς της Οικολογίας, υπάρχουν πάντα οι αυτόνομοι «Οικολόγοι SOS», που κατέβηκαν ως κίνημα «ΕΛ.ΛΑ.Δ.Α.» με σήμα την κεφαλή του φιλόσοφου Σωκράτη, ο οποίος μπορεί και να μην έπινε το κώνειο αν του έλεγαν πως ύστερα από 2.500 χρόνια θα πάρει 0,08% στις εκλογές, δηλαδή σχεδόν 5.000 ψήφους! Βλέπετε, οι κάπως αλλόκοτοι οικολόγοι του ΕΛ.ΛΑ.Δ.Α. μπορεί να μη μαζεύουν πολλές ψήφους, αλλά ζουν το οικολογικό καρναβάλι για πάντα. Πράγμα που μπορείτε κι εσείς να διαπιστώσετε μπαίνοντας στο YouTube για να δείτε το (θρυλικό, πλέον...) διαφημιστικό του κόμματος, στο οποίο συμμετέχει ένας γηραλέος κυριούλης με περικεφαλαία που παριστάνει τον Κολοκοτρώνη, ένας παπάς με γκλίτσα που κάνει τον Παπαφλέσσα και, βέβαια, ο εμβληματικός τηλε-οικολόγος Κ. Παπανικόλας.

Έντυπη

Το ΠΑΝΔΟΙΚΟ για τα μεταλλαγμένα

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΔΙΚΤΥΟΟΙΚΟΛΟΓΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ
Γαζή 216, 382.22-Βόλος / Gazi 216, 382.22-VOLOS
Tel-Fax: ++30 24210 38387+30 24210 38387
e-mail: pandoiko@gmail.com

Βόλος 07/03/2014                                           ΠΑΝΔΟΙΚΟ2013-14/35

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Τα μεταλλαγμένα του κ. Μανιάτη

Το Πανελλήνιο Δίκτυο Οικολογικών Οργανώσεων (ΠΑΝΔΟΙΚΟ) θεωρεί ότι η «αδράνεια» του Υπουργού Περιβάλλοντος και προεδρεύοντα των αντίστοιχων Υπουργών της Ε.Ε. κ. Ι. Μανιάτη, στη σχετική συζήτηση για τα μεταλλαγμένα, μπορεί να αποβεί ολέθρια για το περιβάλλον της Ευρώπης. Αυτή τη στιγμή, λόγω των αντιδράσεων των πολιτών της Ε.Ε., υπάρχουν καλλιέργειες μεταλλαγμένων μόνο σε πέντε χώρες της Ε.Ε. και η καλλιεργούμενη έκταση είναι μόνο 9,5 εκατ. εκτάρια γενετικά τροποποιημένου καλαμποκιού. Είναι γνωστές οι ασφυκτικές πιέσεις της Αμερικανικής Κυβέρνησης σε πολλές χώρες της Ε.Ε. και του υπόλοιπου κόσμου για καλλιέργεια μεταλλαγμένων καλλιεργειών. Είναι επίσης γνωστές και οι πιέσεις από τις ίδιες τις πολυεθνικές που προωθούν τα μεταλλαγμένα, με πρώτη τη γνωστή Monsado.

Το «πράσινο φως» είχε δοθεί από το Συμβούλιο Γενικών Υποθέσεων, το οποίο στις 11 Φεβρουαρίου προχώρησε στη συγκρότηση ομάδας ad hoc για να διατυπώσει «αναθεωρημένη συμβιβαστική πρόταση» και στη συνέχεια στο «χορό» μπήκε η ελληνική προεδρία, επαναφέροντας στην ατζέντα το θέμα των μεταλλαγμένων κατά την πρόσφατη συνεδρίαση των υπουργών Περιβάλλοντος.

Το ΠΑΝΔΟΙΚΟ θεωρεί ότι ο Υπουργός Περιβάλλοντος, κ. Γιάννης Μανιάτης οφείλει να προχωρήσει αμέσως στις τροποποιήσεις που θα μετατρέψουν την ελληνική πρόταση σε ισχυρή νομική βάση που πραγματικά προστατεύει την Ευρώπη από την εισβολή των μεταλλαγμένων. Αλλιώς ο σύγχρονος «Φρανκεστάιν» με τη μορφή των μεταλλαγμένων είναι προ των πυλών.

Πληροφορίες: Κ. Βολιώτης 6977-686838

Η Εκτελεστική Γραμματεία

Ν. Ασλάνογλου 6946-381707, Ι. Βερβερίδης 6976-789871, Κ. Βολιώτης 6977-686838, Σωτ. Γκανάτσιος 6977-334733, Γ. Καλλιαμπέτσος 6944-842384,

Παν. Κατσουλάκος 6977-606827, Μ. Χουλιέρη 6978-026141,

Το μέλλον της... συσκότησης

ΕΦΣΥΝ 06/02/2014

Το μέλλον της… συσκότισης

Του Τάσου Σαραντή

Η ραγδαία αύξηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας για κλιματισμό, iPads και όλο και περισσότερο για τα αυτοκίνητα, σε συνδυασμό με την αύξηση του πληθυσμού και τις ανεπαρκείς επενδύσεις σε δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, θα ωθήσει την ανθρωπότητα προς συχνά μπλακ άουτ στο μέλλον, προειδοποιούν επιστήμονες.

Η Κίνα, η Βραζιλία και η Ιταλία είχαν σοβαρές διακοπές ρεύματος κατά την τελευταία δεκαετία, αλλά αυτά αποτελούν μόνο «πρόβες για το μέλλον», κατά το οποίο τα φώτα θα σβήνουν με αυξανόμενη συχνότητα και σοβαρότητα, όπως προβλέπει μια νέα επιστημονική μελέτη με τίτλο «Συσκότιση: κοινωνιολογία των διακοπών του ηλεκτρικού ρεύματος».

Οι συγγραφείς της μελέτης, Χιου Μπερντ του Πανεπιστημίου Λίνκολν στο Ηνωμένο Βασίλειο και Στιβ Μάθιουμαν του Πανεπιστημίου Οκλαντ στη Νέα Ζηλανδία, υποστηρίζουν ότι η Δύση θα πρέπει να εγκαταλείψει την ιδέα της αδιάλειπτης παροχής ηλεκτρικής ενέργειας. «Ο εφοδιασμός σε ηλεκτρικό ρεύμα θα γίνεται όλο και πιο επισφαλής, εξαιτίας της κορύφωσης της πετρελαιοπαραγωγής, της πολιτικής αστάθειας, της παραμέλησης των υποδομών, της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της στροφής προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Η ζήτηση θα γίνει μεγαλύτερη, λόγω της αύξησης του πληθυσμού, της αύξησης των επιπέδων ευημερίας και των εξαρτήσεων των καταναλωτών που τη συνοδεύουν», υποστηρίζουν.

Σημειώνουν ότι υπάρχουν ήδη συχνές προειδοποιήσεις σχετικά με διακοπές ρεύματος στη Βρετανία από το 2015 από συμβούλους της κυβέρνησης, φορείς εκμετάλλευσης δικτύων και τη ρυθμιστική αρχή ενέργεια OFGEM. Οι δύο επιστήμονες υποστηρίζουν ότι η εικόνα είναι σε γενικές γραμμές παρόμοια σε όλο τον κόσμο, με την Αμερικανική Ομοσπονδία Πολιτικών Μηχανικών να προειδοποιεί ότι τα συστήματα παραγωγής ενέργειας των ΗΠΑ θα μπορούσαν να καταρρεύσουν ώς το 2020 χωρίς νέες επενδύσεις 100 δισ. δολαρίων σε σταθμούς παραγωγής ενέργειας.

Η τεράστια αύξηση της ζήτησης στις ΗΠΑ καταδεικνύεται από στοιχεία που δείχνουν ότι το 2007 καταναλώθηκαν 484 δισεκατομμύρια κιλοβατώρες ηλεκτρικής ενέργειας αποκλειστικά και μόνο για κλιματισμό σε χώρους εμπορικής και οικιακής χρήσεως -όχι πολύ περισσότερες απ’ ό,τι η συνολική κατανάλωση ενέργειας της χώρας στα μέσα της δεκαετίας του 1950. Εν τω μεταξύ, οι πωλητές των κλιματιστικών έχουν μετακινηθεί στην Κίνα, όπου τα ιδιόκτητα διαμερίσματα των νοικοκυριών έχουν τριπλασιαστεί μέσα σε μια δεκαετία και εξακολουθούν να αυξάνονται κατά 20% τον χρόνο. Η Ινδία δείχνει να ακολουθεί τον ίδιο δρόμο, αναφέρουν οι δύο επιστήμονες.

Στην έκθεσή τους καταγράφονται οι όλο και πιο συστηματικές βλάβες στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας, ξεκινώντας την αναφορά τους με τους 50 εκατομμύρια ανθρώπους που βυθίστηκαν στο σκοτάδι στις 14 Αυγούστου του 2003 σε όλες τις βορειοανατολικές ΗΠΑ και το Οντάριο, τους 60 εκατομμύρια που έμειναν χωρίς ρεύμα στις 10 Νοεμβρίου 2009 στη Βραζιλία και την Παραγουάη και τους 600 εκατομμύρια πληγέντες από τις ανεπάρκειες του δικτύου σε ολόκληρη την Ινδία στις 31 Ιουλίου 2012.

Ωστόσο, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι η στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας -που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες- μπορεί επίσης να επιδεινώσει το πρόβλημα. Υπήρξαν διακοπές ρεύματος στην Κένυα και τη Βενεζουέλα το 2010 και την Τανζανία το 2006, οι οποίες αποδόθηκαν στην έλλειψη βροχών για τους υδροηλεκτρικούς σταθμούς.

Η έρευνα δείχνει ότι οι διακοπές ρεύματος στις ΗΠΑ έχουν προκαλέσει ετήσιες απώλειες έως και 180 δισ. δολαρίων, αλλά το οικονομικό κόστος δεν είναι το μόνο πρόβλημα. Η διατροφική ασφάλεια, τα προβλήματα που δημιουργούνται στον μεταφορικό τομέα και το περιβαλλοντικό κόστος από τις ντιζελογεννήτριες, όλα έρχονται στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια μιας διακοπής ρεύματος, λένε οι ερευνητές.

«Οι επενδύσεις στις υποδομές σε ολόκληρη την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ήταν αρνητικές, και τα συστήματα παραγωγής ενέργειας είναι πιο εύθραυστα απ’ ό,τι οι περισσότεροι άνθρωποι θεωρούν» επισημαίνει ο Μάθιουμαν. «Η ευπάθεια των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας υπογραμμίζεται από μια συγκεκριμένη διακοπή ρεύματος που έγινε στην Ιταλία το 2003, όταν ολόκληρη η χώρα έμεινε χωρίς ρεύμα, εξαιτίας δύο πεσμένων δέντρων. Αυτή η πραγματικότητα είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, αν σκεφτεί κάποιος την αυξανόμενη εξάρτηση του κόσμου από την ηλεκτρική ενέργεια».

«Τα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας αποτελούν τα καύσιμα της ύπαρξής μας. Είναι δυνάμεις καθαρισμού του νερού, των αποβλήτων, των τροφίμων, των μεταφορών και των επικοινωνιών. Είναι αδύνατο να φανταστεί κάποιος τη σύγχρονη ζωή χωρίς αυτά. Πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι οι πόλεις του παρελθόντος στηρίζονταν στο ανθρώπινο δυναμικό, ενώ σήμερα -σχεδόν εξ ολοκλήρου- εξαρτώνται από μια σειρά αλληλένδετων τεχνικών συστημάτων», προσθέτει ο Μπερντ.

ΣτΕ και Αχελώος

Μετά την ακύρωση της εκτροπής του Αχελώου

Του Βασίλη Κ. Δωροβίνη

Μεγάλη δημοσιότητα δόθηκε από τον αθηναϊκό Τύπο στην τελευταία απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (26/2014), με την οποία ακυρώθηκε και πάλι το φαραωνικό έργο της εκτροπής του Αχελώου, κατά σύμπτωση τριάντα χρόνια μετά την εξαγγελία του από τον Αν. Παπανδρέου στο Κιλελέρ (1984) και είκοσι χρόνια μετά την οριστική ματαίωση της χρηματοδότησής του από την Ευρωπαϊκή Ενωση (1994), οπότε εκδόθηκαν και οι πρώτες ακυρωτικές αποφάσεις του ΣτΕ. Στο παρόν άρθρο θα συνοψίσουμε με άκρα συντομία τους λόγους της φετινής ακύρωσης, θα αναφερθούμε συνοπτικά στα δικαστικά προηγούμενα και θα εστιαστούμε ιδίως στην πολιτική πλευρά του θέματος, αφού σήμερα αυτή αναδεικνύεται πλησίστια.

Είναι η έβδομη φορά που το ΣτΕ ασχολήθηκε με το θέμα και μέχρι σήμερα έχει εκδώσει έξι ακυρωτικές αποφάσεις (πέντε για το έργο και μία για την άρνηση της διοίκησης να δώσει στοιχεία γι’ αυτό), ενώ εξέδωσε απόφαση και το Δικαστήριο των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων του Λουξεμβούργου. Η φετινή απόφαση «ξεπέρασε» όλες τις προηγούμενες και για πρώτη φορά, ομόφωνα, το Δικαστήριο κατέληξε στα εξής: ότι μεγάλο τμήμα του έργου της εκτροπής είναι ακόμα ανεκτέλεστο. Οτι το σχετικό με την εκτροπή σχέδιο διαχείρισης των υδάτων, παρότι αφορά έργο εθνικής εμβέλειας, με τεράστιο εύρος και αντίστοιχες συνέπειες, δεν είναι προϊόν ολοκληρωμένης διαδικασίας προγραμματισμού, αλλά αποσκοπεί αποκλειστικά στην πραγματοποίηση του έργου, του οποίου οι περιβαλλοντικοί όροι θεωρήθηκαν δεδομένοι. Επίσης ότι, ειδικά ως προς τα ύδατα, παραβιάστηκε σειρά ευρωπαϊκών οδηγιών, ενώ ταυτόχρονα παραβιάστηκαν και διατάξεις τους για την περιβαλλοντική ενημέρωση του κοινού, αλλά και η Σύμβαση του Ααρχους ως προς τη συμμετοχή του κοινού στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Αναγνωρίστηκε έτσι η πραγματικότητα του «θερινού κοινοβουλευτικού πραξικοπήματος» του Γ. Σουφλιά, όπως το είχα ονομάσει σε άρθρο μου («Ελευθεροτυπία» 12-7-2006). Μία άλλη ομάδα σκέψεων της απόφασης διαπιστώνει, επίσης, παραβίαση διεθνούς και ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την προστασία της ορνιθοπανίδας και βιοπικοιλότητας, επισημαίνοντας «απουσία πλήρους γνώσης όλων των επιπτώσεων του επίδικου σχεδίου, που καθιστά αδύνατη τη στάθμιση της βλάβης».

Η τελευταία ενότητα σκέψεων αναφέρεται στην προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς και διαπιστώνει ελλείψεις, προχειρότητα και… μετάθεση για το μέλλον της αξιολόγησης των στοιχείων, δηλαδή μετά την καταστροφή τους από το έργο, ενώ καταρρίπτει και τον μύθο που με άκρα ελαφρότητα προωθήθηκε από το υπουργείο Πολιτισμού για το μοναστηριακό συγκρότημα Μυρόφυλλου, όπου είχε προταθεί εγκλωβισμός του μέσα σε χωμάτινο ανάχωμα, ύψους… 549 μέτρων.

Στο τέλος το Δικαστήριο (με μειοψηφία 8 δικαστών στους 30) διαπιστώνει ότι με το επίδικο έργο παραβιάζονται πλείστοι όσοι κανόνες της περιβαλλοντικής νομοθεσίας και ότι τελικά αντίκειται προδήλως στην αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης.

Και τώρα τι γίνεται; Υστερα από εμπειρία είκοσι δύο ετών στην υπόθεση, νομίζουμε ότι είναι καιρός να ειπωθούν τα πράγματα με το όνομά τους. Δηλαδή ότι η υπόθεση εκτροπής του Αχελώου εξαγγέλθηκε αρχικά, έπειτα από παρανοϊκές ιδέες κάποιων «ειδικών», εκτοξεύθηκε δημαγωγικά από τον Αν. Παπανδρέου (τον οποίο ακολούθησε κατά γράμμα ο Κ. Μητσοτάκης) και, όπως εξελίχθηκε, αποτελεί σήμερα τη μεγαλύτερη υπόθεση διαπλοκής και σπατάλης δημόσιων πόρων, σε διάστημα χρόνου που καμιά άλλη τέτοια υπόθεση δεν έφτασε ποτέ. Μέσα από αυτή τη διαδικασία αναπτύχθηκε ειδικά στη Θεσσαλία (με τις πολλές βουλευτικές έδρες…) μια απύθμενη δημαγωγία και δημιουργήθηκε σειρά δημαγωγών, που παραμέρισαν βασικά πραγματικά δεδομένα, αυτά που σήμερα αναγνωρίζει και το Δικαστήριο.

Συνοπτικά τα εξής: στη Θεσσαλία έχει ρυπανθεί ο Πηνειός και κανένα ουσιαστικά μέτρο δεν έχει ληφθεί για την επαναφορά του. Ταυτόχρονα, οι γεωτρήσεις συνεχίζουν ακάθεκτες (είναι άγνωστος ο συνολικός αριθμός τους, αλλά κατά μέτριους υπολογισμούς ξεπερνούν τις 50 χιλιάδες). Το πότισμα συνεχίζει να γίνεται με τρόπους που συνιστούν ανεπίτρεπτη σπατάλη νερού (με εκτοξευτήρες κ.λπ.), ενώ η σχεδόν μονοκαλλιέργεια βαμβακιού και άλλων υδροφόρων φυτών συνεχίζεται αδιάπτωτα, παρ’ όλο που η καλλιέργεια του βαμβακιού, κακής κατά τα άλλα ποιότητας, έχει «καταδικαστεί» από την Ευρωπαϊκή Ενωση και η εποχή των επιδοτήσεων φτάνει στο τέλος της.

Αλλά η διαπλοκή περιλαμβάνει και εργολαβικά-υπεργολαβικά συμφέροντα (εργολαβίες και υπεργολαβίες μελετών και κατασκευαστικών έργων) με όσα αυτά συμπαρομαρτούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι, σε συνθήκες μάλιστα δεινής οικονομικής κρίσης και άγριων περικοπών, ένα ειδικό κονδύλι μισού δισεκατομμυρίου ευρώ συνεχίζει να εγγράφεται ανελλιπώς, κάθε χρόνο στον κρατικό προϋπολογισμό, πράγμα που μέχρι σήμερα κανείς δεν έχει θέσει υπόψη των δανειστών μας και μάλιστα της τρόικας, ώστε να ενημερωθούν για την «καλή» διαχείριση κονδυλίων από ένα πελατειακό κράτος. Από αυτό το κονδύλι εκταμιεύθηκαν ποσά εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ για την αντιστήριξη της σήραγγας εκτροπής, όπως είχε επιτρέψει προ δύο ετών το ΣτΕ.

Είναι καιρός όλα αυτά να γνωστοποιηθούν κατάλληλα, ώστε και η διαπλοκή γύρω από την εκτροπή του Αχελώου να γίνει, πλέον, γνωστή. Και σημειώνουμε ότι, μέχρι σήμερα, δεν έχει υπάρξει καμία αξιόπιστη μελέτη, στηριγμένη σε σοβαρά διαχρονικά στοιχεία βάθους και με σοβαρές επίσης προβλέψεις, σε εποχή του φαινομένου του θερμοκηπίου και των λειψυδριών που αναμένονται, τα οποία να αποτυπώνουν την πραγματική ποσότητα των υδάτων του Αχελώου.

Αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε τι θα πράξουν σχετικά κυβέρνηση και πολιτικές ηγεσίες. Ηδη, όμως, αμέσως μετά τη δημοσίευση της απόφασης του ΣτΕ, Θεσσαλοί «παράγοντες», με νομικούς παραστάτες και συντάκτες μελετών προγραμμάτισαν συζήτηση στον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών υπέρ της εκτροπής. Από την πλευρά τους, φαίνεται ότι θα δοθεί συνέχεια στο θέμα. Από αλλού, δεν θα υπάρξει κίνηση ώστε να τεθεί τέρμα στον τριαντάχρονο παραλογισμό αυτής της διαπλοκής;

ΕΡΕΥΝΑ: ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟ ΤΕΣΤ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ ΘΕΡΜΑΝΣΗΣ

ΕΝΩΣΗ ΚΑΤΑΝΑΛΩΤΩΝ ΒΟΛΟΥ & ΘΕΣΣΑΛΙΑΣ

Συγκριτικό τεστ συστημάτων θέρμανσης

Η θέρμανση της κατοικίας αποτελεί το κυρίαρχο πρόβλημα της εποχής, μετά την υπερβολική αύξηση της τιμής του πετρελαίου. Όμως τι πρέπει να γνωρίζουν οι καταναλωτές που αναζητούν εναλλακτικούς τρόπους θέρμανσης, ώστε να πάρουν τις σωστές αποφάσεις και να μην πέσουν θύματα παραπλανητικής διαφήμισης.
Δείτε μια σύγκριση του κόστους ανάμεσα σε διάφορους τρόπους θέρμανσης των κατοικιών αλλά και τους παράγοντες που επηρεάζουν αυτό το κόστος.

Από τι εξαρτάται το κόστος θέρμανσης;

Η κατανάλωση του καυσίμου δεν καθορίζεται μόνο από το μέγεθος της κατοικίας, αλλά και από τη θέση και τη μόνωση της κατοικίας. Μια μονοκατοικία στην εξοχή χωρίς καλή θερμομόνωση, χρειάζεται μέχρι και τριπλάσιο καύσιμο από ένα διαμέρισμα που περιβάλλεται από άλλα διαμερίσματα.

Η θέρμανση χρειάζεται όχι μόνο για να ζεστάνει ένα κρύο σπίτι, αλλά και για να αναπληρώνει τη θερμότητα που χάνεται από τους τοίχους, τα παράθυρα, τις πόρτες και τις χαραμάδες. Αν μειωθούν αυτές τις απώλειες, τότε μειώνεται ανάλογα και το κόστος θέρμανσης. Με τις σημερινές τιμές των καυσίμων, η απόσβεση μιας καλής θερμομόνωσης γίνεται σε 2 έως 3 χρόνια.

Κάνουμε εξοικονόμηση στην ενέργεια θέρμανσης. Ο θερμοστάτης δεν πρέπει να ξεπερνά τους 18 - 19 οC. Τοποθετούμε θερμοστατική βαλβίδα στα σώματα ώστε να ρυθμίζουμε τη θερμοκρασία κάθε χώρου ανάλογα με τη χρήση. Τη νύχτα και όταν απουσιάζουμε μειώνουμε ή κλείνουμε τη θέρμανση.

Σύγκριση κόστους των συστημάτων θέρμανσης

Επιλέγουμε σύστημα θέρμανσης, λαμβάνοντας υπόψη το κόστος του καυσίμου, τη πιθανότητα αύξησης του, το κόστος για την αγορά των συσκευών και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Για την ευκολότερη κατανόηση θα συγκρίνουμε το κόστος θέρμανσης των διάφορων συστημάτων, με το κόστος 1,5 m3 πετρελαίου (2.000 €) που καταναλώνει περίπου το χρόνο μία τυπική κατοικία, με χαμηλή θερμομονωτική κάλυψη.

Ας δούμε τι θα πληρώσει αυτή η κατοικία χρησιμοποιώντας τις διάφορες διαθέσιμες πηγές θέρμανσης:

Πετρέλαιο   

Με κεντρική Θέρμανση                                                                  2.000 €

Με σόμπα μέσα στο σπίτι                                                                1.800 €

Για να λειτουργεί αποδοτικά ένας λέβητας χρειάζεται ρύθμιση του καυστήρα έτσι ώστε ο φυσητήρας να παρέχει τον απολύτως απαραίτητο αέρα καύσης και η θερμοκρασία των καυσαερίων να μην είναι υπερβολικά υψηλή και χάνεται ενέργεια.
Επιπλέον το πετρέλαιο δημιουργεί επικαθήσεις στις επιφάνειες του λέβητα και τότε η απόδοση πέφτει σημαντικά. Γι’ αυτό το λόγο χρειάζονται συχνά, ακόμη και 2 φορές το χρόνο, καθάρισμα.

Φυσικό αέριο

Με κεντρική Θέρμανση παλιάς τεχνολογίας                           1.200 €

Με λέβητα νέας τεχνολογίας (συμπυκνωμάτων)                          1.000 €

Ο υπολογισμός έγινε με τη σημερινή τιμή του φυσικού αερίου, που όμως αναμένεται να αυξηθεί. Το φυσικό αέριο είναι πιο καθαρή πηγή και δεν απαιτεί συχνό καθάρισμα. Όσον αφορά τη ρύθμιση του, ισχύει ότι και με το πετρέλαιο.

ΠΕΛΕΤ (εφόσον έχει εγγυημένη υγρασία μικρότερη του 8%)

Με κεντρική θέρμανση                                                                   1.100 €

Με σόμπα μέσα στο σπίτι                                                                1.000 €

Το πελετ παράγεται από υπολείμματα φυτικών υλών και θεωρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας.

Ξύλα (τιμές ανάλογα με την υγρασία του ξύλου)

Κλασσική σόμπα (ΒΕΑ=0,5)                                       800 € - 1.000€

Αερόθερμη σόμπα (ΒΕΑ=0,8)                                       500 € -   700€
Ενεργειακό τζάκι                                                           500 €   - 700€

Τα ξύλα πρέπει να είναι στεγνά, (υγρασία μέχρι 15%), δηλ. να έχουν κοπεί από Νοέμβρη μέχρι Μάρτη και να χρησιμοποιηθούν μετά από 18 μήνες.

Απαιτείται η τοποθέτηση θερμομέτρων σε όλους τους χώρους για να έχουμε τον έλεγχο της θερμοκρασίας.

Σε αντίθεση με τα κλασσικά τζάκια που αποδίδουν στο χώρο περίπου το 20% της θερμότητας, τα ενεργειακά τζάκια αποδίδουν μέχρι 75%.

Ηλεκτρισμός

Ο ηλεκτρισμός είναι μια ακριβή μορφή ενέργειας και θεωρείται περιβαλλοντικά ανεπίτρεπτο να χρησιμοποιείται για θέρμανση. Το 67% της ενέργειας που ξοδεύεται για τη παραγωγή του χάνεται στην πορεία και μόνο το 33% φθάνει στον καταναλωτή.

Με τον ηλεκτρισμό έχουμε τις παρακάτω επιλογές: (οι τιμές αναμένεται να αυξηθούν)

Ηλεκτρικό καλοριφέρ                                                       1.700 €

Ζεσταίνουν όπως τα κοινά σώματα καλοριφέρ. Με κοινή παροχή ηλεκτρικής ισχύος 8 κιλοβάτ δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως την ανάγκη θέρμανσης μεγάλων χώρων.

Αντλία θερμότητας – κλιματιστικό                              700 € - 900 €   (ανάλογα με την ενεργειακή απόδοση και το Μ.Ο της εξωτερικής θερμοκρασίας)

Το κλιματιστικό είναι η μοναδική περίπτωση που εξοικονομεί ηλεκτρική ενέργεια επειδή δεν ζεσταίνει απλώς αλλά αντλεί θερμότητα από τον εξωτερικό χώρο και την φέρνει μέσα στην κατοικία. Αποδίδει μέχρι και 2,5 φορές περισσότερη ενέργεια από όση καταναλώνει (βαθμός απόδοσης 250%).

Πανελ υπέρυθρων, σόμπες απογόνου, θερμοπομποί       1.700 €

Οι θερμοπομποί παρέχουν άμεση θέρμανση επιφανειών και σώματος με ακτινοβολία. Δίνουν μια άμεση αίσθηση ζεστασιάς (όπως ο ήλιος το χειμώνα), χωρίς να ζεσταίνεται ο χώρος. Όταν διακοπεί η λειτουργία τους η αίσθηση του κρύου επανέρχεται.

Αν χρησιμοποιηθούν για ζέσταμα του χώρου έχουν την ίδια απόδοση (μέχρι 100%), άρα και το ίδιο κόστος, με τα ηλεκτρικά καλοριφέρ.

Παραπλανητική διαφήμιση για συσκευές

Στην αγορά κυκλοφορούν ηλεκτρικές συσκευές που υπόσχονται βαθμό απόδοσης 300%, 500% ή και παραπάνω. Αυτές οι συσκευές χρησιμοποιούν την ηλεκτρική ενέργεια και τη μετατρέπουν σε θερμότητα. Επομένως δεν μπορούν να έχουν απόδοση πάνω από 100%, δηλαδή όσο και ένα απλό ηλεκτρικό σώμα καλοριφέρ. Είτε πρόκειται για τεχνολογία ιόντων ή για κάποια λεγόμενη «θερμομαγνητική τεχνολογία» ή οποιαδήποτε άλλη τεχνολογία που καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια, ισχύει η βασική αρχή ότι αποδίδεται τόση ενέργεια όση καταναλώνεται (1ο θερμοδυναμικό αξίωμα). Μόνη εξαίρεση αποτελεί η αντλία θερμότητας, όπως είναι το κλιματιστικό, η οποία όμως δεν μετατρέπει την ηλεκτρική ενέργεια σε θερμότητα αλλά την αντλεί από το περιβάλλον.


Οι καταναλωτές πρέπει να είναι πολύ επιφυλακτικοί σε όσα υπόσχονται οι διάφορες εταιρείες και να συμβουλεύονται ειδικούς πριν προχωρήσουν σε μεγάλου κόστους αγορά ή αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης.


Το θέμα επιμελήθηκε ο Ι. Μανόπουλος, Μηχ – Ηλ μηχανικός